Dit is misschien een lastige vraag.
Bekijk het eens op deze manier. Iedere mens bezit bepaalde kennis, vaardigheden en ervaringen. Daarmee is hij in staat om productieve handelingen te verrichten, variërend van het bedenken van een creatief concept, het voortbrengen van een product tot het verlenen van een service. In ruil voor een overeengekomen vergoeding - bij een vast dienstverband noemen we dit salaris - verbindt hij zich aan de organisatie, met al zijn capaciteiten. Anders gezegd, de organisatie koopt het recht op de capaciteiten van de medewerker. Iedere dag weer. En dit geldt voor elke organisatie en voor iedere individuele medewerker in die organisatie. Ook uw organisatie.
De vraag is nu: Hebben u en uw organisatie aan het eind van de dag volledig gebruik gemaakt van dit recht op de capaciteiten van uw medewerkers of heeft u uw recht laten verlopen?
Wat mij opvalt is dat veel organisaties eerder ten onder gaan aan eigen incompetentie en een onvermogen om intelligent te handelen dan dat zij worden verslagen door de concurrentie. Dit kent vele vormen: incompetent leiderschap, politieke spelletjes, silo-gedrag van afdelingen en business units, paleis-revoluties, onzinnige of regelrecht contraproductieve regels en procedures, gebrek aan richting, misorganisatie en miscommunicatie. Dit alles heeft tot gevolg dat de organisatie geen optimaal gebruik maakt van haar collectieve intelligentie, van de som van haar collectieve capaciteiten. Noem het organisatorische stupiditeit.
Karl Albrecht vergelijkt dit met het begrip entropie uit de thermo-dynamica. Entropie drukt de mate van wanorde in een systeem uit, het natuurkundig verlies van nuttig arbeidsvermogen bij arbeid die door warmte wordt verricht. Entropie is dus de afname van bruikbare energie, of in dit geval, de afname van bruikbare capaciteit in de organisatie. Het tegenovergestelde van entropie is negentropie, een door Léon Nicolas Brillouin geïntroduceerde samenvoeging van het begrip negatieve entropie dat in 1943 voor het eerst werd gebruikt door Erwin Schrödinger. Een wat mij betreft mooiere term is syntropie. Dit is dus de toename van bruikbare energie, in dit geval capaciteit in de organisatie, door intelligent gebruik en toepassing van die capaciteit.
Wat dus aan het eind van de dag overblijft is de beschikbare capaciteiten minus de entropie als gevolg van de organisatorische stupiditeit plus de syntropie als gevolg van organisatorische intelligentie, of intelligent handelen.
En of u alle intelligentie uit uw organisatie haalt? Dat weet u als u de entropie en syntropie in uw organisatie in kaart heeft gebracht.
