Veranderen om te leren, leren om te veranderen

We leven in een zich snel veranderende wereld. De dynamiek van deze veranderingen stelt ons voor nieuwe uitdagingen en dwingt ons om opnieuw te kijken naar wat we doen en hoe we dat doen. Communicatiepatronen veranderen, zowel in onze organisaties als met onze partners. Nieuwe technologische mogelijkheden dienen zich aan. Deze kunnen een bedreiging vormen alsook nieuwe mogelijkheden om op een andere manier te werken. Een baan voor het leven is vervangen door levenslang leren. Kennis over klanten, producten, diensten, processen en procedures loopt zo de deur uit wanneer werknemers de organisatie verlaten en het inwerken van nieuwe medewerkers is tijdrovend en kostbaar. De verwachtingen van klanten veranderen ook. Met het gebruik van e-mail en instant messaging - let alleen al op de woorden - verwachten zij ook dat ze direct worden geholpen. Tegelijk ervaren we dat met de alsmaar toenemende aantallen producten, diensten en varianten daarop die onze organisaties leveren om tegemoet te komen aan de nieuwe wensen van de klanten, de complexiteit eveneens toeneemt. Exponentieel wel te verstaan en als gevolg daarvan zijn de werknemers drukker en drukker. De uitdaging is om sneller te leren. Arie de Geus, voormalig hoofd strategie van Shell, heeft ooit gezegd: 'Het vermogen om sneller te leren dan onze concurrenten zou wel eens het enig werkelijke langdurige concurrentievoordeel kunnen zijn '. De paradox is dat, zoals geschetst, de werkzaamheden alsmaar toenemen waardoor er steeds minder tijd lijkt over te blijven om nu juist dat te doen wat zo belangrijk is, namelijk het organiseren en delen van wat we leren en weten.

Kennis over onze organisaties is alom aanwezig. Het zit in de hoofden van onze medewerkers en wanneer deze kennis nodig is, zullen we ze moeten vragen deze te delen. Het ligt opgeslagen in onze documenten, electronische bestanden, multi-mediale objecten, ons Intranet, onze Extranetten en op onze website. Impliciet ligt er kennis opgeslagen in onze processen, in onze producten en in de cultuur van onze organisatie. Klanten, leveranciers, partners en concurrenten beschikken over kennis over onze organisatie, haar producten en diensten. We leven in een netwerk-economie. Helaas is kennis behalve alom aanwezig, ook gefragmenteerd. Zelfs als we in staat zouden zijn om maximaal vast te leggen wat we hebben geleerd, dan weten we vaak nog niet wat we weten. Dave Snowden heeft dit mooi verwoord: 'We weten meer dan we kunnen zeggen en we kunnen meer zeggen dan we kunnen opschrijven '.

Kennismanagement is geen enkelvoudige oplossing, een wondermiddel voor alles. Het kan ons wel helpen om slimmer te werken en sneller te leren. Voorkomen dat we steeds opnieuw het wiel moeten uitvinden. Het kan onze kwetsbaarheid verminderen en het kan ons helpen om zowel de kosten van onze huidige activiteiten te verminderen alsook nieuwe inkomsten te genereren door nieuwe dingen te doen. Uiteindelijk helpt kennismanagement ons om onze doelen efficienter en effectiever te bereiken en onze strategie te realiseren.